Арифметикалық операциялар

Салыстыру операторлары

• == – тең (5 == 5 → True)
• != – тең емес (5 != 3 → True)
• > – үлкен (7 > 3 → True)
• < – кіші (2 < 1 → False)
• >= – үлкен немесе тең (5 >= 5 → True)
• <= – кіші немесе тең (4 <= 3 → False)

Әр түрлі типтерді салыстыру

print(10 == 10.0)      # True (мәндері тең)
print(10 != "10")      # True (типтері әртүрлі)

# Мәтіндер (лексикографиялық, ASCII бойынша)
print("apple" < "banana")   # True ('a' < 'b')
print("Abc" < "abc")        # True (A=65, a=97)

# Логикалық мәндер (True=1, False=0)
print(True == 1)       # True
print(False == 0)      # True
print(True > False)    # True

Тізбектелген салыстырулар

x = 5
print(1 < x < 10)     # True (1 < 5 and 5 < 10)
print(10 > x >= 3)    # True
print(2 == x == 5)    # False

Салыстыру нәтижесін айнымалыға сақтау

a = 10; b = 20
is_greater = a > b
print(is_greater)     # False
print(type(is_greater))   # <class 'bool'>

if is_greater:
    print("a үлкен")
else:
    print("b үлкен")

Логикалық операторлар (and, or, not)

• and – екеуі де True болса ғана True (False and ... → False)
• or – біреуі True болса True (True or ... → True)
• not – керісінше

age = 25
has_license = True
if age >= 18 and has_license:
    print("Машина жүргізе алады")

day = "Saturday"
if day == "Saturday" or day == "Sunday":
    print("Демалыс күні")

is_raining = False
if not is_raining:
    print("Қолшатыр қажет емес")

Ақиқаттық кестесі

Қысқа тұйықталу (short-circuit evaluation)

def risky_call():
    print("Функция шақырылды")
    return True

print(False and risky_call())  # risky_call() шақырылмайды
print(True or risky_call())    # risky_call() шақырылмайды

# Бұл мүмкіндік қауіпсіздік үшін пайдалы:
if name is not None and name.startswith("A"):
    print("А әрпінен басталады")

Де Морган заңдары

• not (A and B) == (not A) or (not B)
• not (A or B) == (not A) and (not B)

# Мысал: not (age >= 18 and has_ticket) = age < 18 or not has_ticket
age = 16; has_ticket = True
if age < 18 or not has_ticket:
    print("Кіруге болмайды")

Басқа типтердің логикалық мәні (truthiness)

False мәндері: None, False, 0, 0.0, "" (бос жол), [] (бос тізім), {}, set().

name = input("Атыңыз: ")
if name:  # егер бос жол емес болса
    print(f"Сәлем, {name}")
else:
    print("Атыңызды енгізбедіңіз")

value = 10
if value:  # 0 емес болса True
    print("Мән нөл емес")