Шартты операторлар (if-elif-else)
Теория
for циклінің синтаксисі
for айнымалы in итерацияланатын_объект:
# орындалатын код
Мысалдар
# Тізім бойынша
fruits = ["алма", "алмұрт", "шие"]
for fruit in fruits:
print(fruit)
# Мәтін жолы (әріптер бойынша)
for ch in "Python":
print(ch)
range() функциясы
range(stop), range(start, stop), range(start, stop, step)
# 0-ден 4-ке дейін (5 қосылмайды)
for i in range(5):
print(i) # 0 1 2 3 4
# 2-ден 7-ге дейін
for i in range(2, 8):
print(i) # 2 3 4 5 6 7
# 0-ден 10-ға дейін, 2 қадаммен
for i in range(0, 11, 2):
print(i) # 0 2 4 6 8 10
# Кері бағытта
for i in range(5, 0, -1):
print(i) # 5 4 3 2 1
Тізімдерді for циклімен өңдеу
numbers = [10, 20, 30, 40, 50]
# Барлық элементтерді шығару
for num in numbers:
print(num)
# Индекс бойынша (керек болса)
for i in range(len(numbers)):
print(f"index {i}: {numbers[i]}")
# Бір мезгілде индекс және мән (enumerate)
for i, val in enumerate(numbers):
print(i, val)
Жиынтық есептеулер
# Қосынды
summa = 0
for i in range(1, 101):
summa += i
print(f"1..100 қосындысы: {summa}")
# Көбейтінді (факториал)
n = 5
fact = 1
for i in range(1, n+1):
fact *= i
print(f"{n}! = {fact}")
# Максимум табу
nums = [3, 7, 2, 9, 5]
max_val = nums[0]
for num in nums:
if num > max_val:
max_val = num
print(f"Максимум: {max_val}")
break, continue, else
- break – циклді толық тоқтатады.
- continue – қалған кодты аттап, келесі итерацияға өтеді.
- else – цикл break арқылы тоқтатылмаса, орындалады.
# break мысалы
for i in range(10):
if i == 5:
break
print(i) # 0 1 2 3 4
# continue мысалы
for i in range(5):
if i == 2:
continue
print(i) # 0 1 3 4
# else мысалы
for i in range(3):
print(i)
else:
print("Цикл аяқталды (break болмады)")
# break болса, else орындалмайды
for i in range(5):
if i == 2:
break
print(i)
else:
print("Бұл орындалмайды")
Кірістірілген циклдер
# Көбейту кестесі
for i in range(1, 10):
for j in range(1, 10):
print(f"{i}*{j}={i*j:2}", end=" ")
print() # жаңа жол
# Жұлдызшадан үшбұрыш
n = 5
for i in range(1, n+1):
print("*" * i)