Шартты операторлар (if-elif-else)

⏱️ 25 минут 📚 Деңгей: Бастауыш

Теория

for циклінің синтаксисі

for айнымалы in итерацияланатын_объект:
    # орындалатын код

Мысалдар

# Тізім бойынша
fruits = ["алма", "алмұрт", "шие"]
for fruit in fruits:
    print(fruit)

# Мәтін жолы (әріптер бойынша)
for ch in "Python":
    print(ch)

range() функциясы

range(stop), range(start, stop), range(start, stop, step)

# 0-ден 4-ке дейін (5 қосылмайды)
for i in range(5):
    print(i)  # 0 1 2 3 4

# 2-ден 7-ге дейін
for i in range(2, 8):
    print(i)  # 2 3 4 5 6 7

# 0-ден 10-ға дейін, 2 қадаммен
for i in range(0, 11, 2):
    print(i)  # 0 2 4 6 8 10

# Кері бағытта
for i in range(5, 0, -1):
    print(i)  # 5 4 3 2 1

Тізімдерді for циклімен өңдеу

numbers = [10, 20, 30, 40, 50]

# Барлық элементтерді шығару
for num in numbers:
    print(num)

# Индекс бойынша (керек болса)
for i in range(len(numbers)):
    print(f"index {i}: {numbers[i]}")

# Бір мезгілде индекс және мән (enumerate)
for i, val in enumerate(numbers):
    print(i, val)

Жиынтық есептеулер

# Қосынды
summa = 0
for i in range(1, 101):
    summa += i
print(f"1..100 қосындысы: {summa}")

# Көбейтінді (факториал)
n = 5
fact = 1
for i in range(1, n+1):
    fact *= i
print(f"{n}! = {fact}")

# Максимум табу
nums = [3, 7, 2, 9, 5]
max_val = nums[0]
for num in nums:
    if num > max_val:
        max_val = num
print(f"Максимум: {max_val}")

break, continue, else

  • break – циклді толық тоқтатады.
  • continue – қалған кодты аттап, келесі итерацияға өтеді.
  • else – цикл break арқылы тоқтатылмаса, орындалады.
# break мысалы
for i in range(10):
    if i == 5:
        break
    print(i)  # 0 1 2 3 4

# continue мысалы
for i in range(5):
    if i == 2:
        continue
    print(i)  # 0 1 3 4

# else мысалы
for i in range(3):
    print(i)
else:
    print("Цикл аяқталды (break болмады)")

# break болса, else орындалмайды
for i in range(5):
    if i == 2:
        break
    print(i)
else:
    print("Бұл орындалмайды")

Кірістірілген циклдер

# Көбейту кестесі
for i in range(1, 10):
    for j in range(1, 10):
        print(f"{i}*{j}={i*j:2}", end=" ")
    print()  # жаңа жол

# Жұлдызшадан үшбұрыш
n = 5
for i in range(1, n+1):
    print("*" * i)